Herman Bernard Kloppenborg is geboren in Freren, waar hij op 19 oktober 1803 gedoopt werd, tweede zoon van koopman Friedrich Wilhelm Kloppenborg en Susanna Margaretha Holt.
Hij is genoemd naar zijn peter Hermanus Bernardus Holt, de vader van zijn moeder. Herman Bernardus is twee maal gedoopt: katholiek uit overtuiging,
Herman Bernard had twee broers en een zus: Johann Nicolaus Frans, bijna zes jaar ouder, en Johannes Antonius Kloppenborg, bijna zes jaar jonger, en zus Anna Gesina Aleid Beatrix, twee jaar ouder. Een zeven jaar oudere zus Maria Anna Gesina Barbara was als baby overleden.
Herman Bernards vader overleed in 1815, toen Herman Bernard 11 jaar oud was. Broer Johann Nicolaus werd later als koopman genoemd, en heeft als erfgenaam vermoedelijk het werk van zijn vader voortgezet met zijn moeder.
Mijn grootvader Bernardus Kloppenborg schreef in 1944 over Herman Bernards leven na de dood van zijn vader:
“Het waren dan ook zeer moeilijke jaren en al heerste er dan ook al geen armoede, toch moest er op alles erg bezuinigd worden om het weinige, dat de familie nog bezat te behouden. In deze zware tijd groeide Herman op. Een paar jaar was hij in Schapen op de Handelsschool geweest en was daarna thuis in de manufacturen terechtgekomen. Hier leerde hij het vak enigszins kennen, maar kwam al gauw tot het inzicht, dat hij daar in Freren weinig toekomst zou hebben. In het begin van de 19e eeuw gingen veel jongelui uit de omgeving van Freren waar ondernemingsgeest in zat hun geluk op andere plaatsen beproeven. Dit kwam vooral doordat het erfrecht de oudste zoon vrijwel alles erven liet. Daarom trokken veel jongelui naar Holland. Herman had veel vrienden en kennissen in Freren leren kennen, die er met stalen en lappen stof op uit trokken. Zo hoorde hij vele verhalen, die bij hem ook de lust tot dergelijke reizen deed ontwaken. Met goedvinden van zijn moeder reisde hij daarom met een partij stoffen en stalen collecties naar het Groningerland.”
Vermoedelijk zijn verschillende familieleden naar de beroemde Hüberts’sche Handelsschule gegaan. De school geldt als de oudste particuliere handelsschool van Europa volgens regionale en schoolspecifieke bronnen. De school verzorgde koopmansopleiding voor zonen van Tödden‑handelaars en andere koopmansfamilies; talen en handelskennis waren kernvakken. Herman Bernard is er echter niet naar toe gegaan: de school is pas opgericht in 1847 door de uit Nederland afkomstige onderwijzer Jan (Johann) Hermann Hüberts, op initiatief van de koopman Johann Heinrich Vaal.
Bernardus Kloppenborg gaat verder:
“Het schijnt, dat Veendam destijds een goed afzetgebied voor Herman is geweest. Want hij betrok een kamer in Veendam. Hij trok in bij de familie Slömer, die vermoedelijk nog familie van hem was. Want zijn grootmoeder heette Anna Gesina Slömers. Het is dus geen gewaagde veronderstelling, dat jonge Herman bij zijn familie steun en gezelligheid kwam zoeken. En voor zijn moeder zal het een geruststelling zijn geweest, te weten, dat haar jongen, die al zo vroeg op eigen benen moest staan, bij zijn familie een goed tehuis vond. Het huis waar Slömers woonde, stond aan de Molenstreek, dicht bij de Kerklaan. De Molenstreek is het begin van de Ommelanderwijk. In de voorkamer met de ramen op het zuiden had Herman zijn voorraad. De zijramen keken uit op de oliemolen van Mulder. Nu staat er op die plaats de bakkerij van Buskool. “
Huis Slömer, met kamer van Herman Kloppenborg
Winkel van Herman Kloppenborg
Winkel van Nicolaas Kloppenborg
Winkel van Theodoor Kloppenborg
Sterfhuis van Th. Kloppenborg
Winkel van Nicolaas Kloppenborg Vader en zoon.
Renteniershuis van Nico Kloppenborg
Winkel van Frits Kloppenborg
Bakkerij van Jan Remkes
Sterfhuis Nico Kloppenborg
Het verhaal gaat verder:
“Het begin was dus zeer eenvoudig. Herman trok er alle dagen met de “Kiebe” op uit. Zijn verkoopterrein lag schijnbaar vooral in de Ommelanderwijk, doorsnee en de Pekela’s. Nu kon hij bewijzen geven van goed koopmanschap. Zo ging het eerste jaar voorbij. Toen December aankwam, begon ook voor hem de grote trek naar zijn geboortegrond. Dan waren de postwagens vol jonge kooplui die in Holland, Friesland of Groningen hun zaken dreven. Want zodra de vorst was ingetreden, gingen ze naar hun ouders en familie terug om tegen het einde van januari weer naar hun zaken terug te keren. Ook Herman voelde die trek in zich en hij sloot zich aan bij zijn kennissen en vrienden. Zoals Bisschof, Dreesman, Berkemeijer, Dröge, Brenninkmeyer, Flint en zovele anderen, waarvan men nog duidelijk de Duitse oorsprong kan zien. Die trek kan men het beste vergelijken met de trek van de ooievaars. Want ook deze vogels zijn op 28 augustus op weg naar het zuiden en de kooplui waren tegen december ook op reis. Er is echter een groot verschil want bij vogels gaan oude en jonge vogels op reis, maar bij de kooplui bleven dikwijls de ouderen achter omdat ze hier een eigen gezin hadden gesticht. Het schijnt wel, dat Herman de eerste jaren goede zaken heeft gedaan, want nadat hij een paar jaar bij de familie Slömers had gewoond, zag hij uit naar een goede plek om er een grotere zaak te beginnen. Hij koos daarvoor de hoek van de Kerkstraat in Veendam.
Het was een groot pand, dat zich uitstrekte vanaf de Kerklaan tot aan de tuin van de Veenlust. Op het ogenblik staan daar een paar winkelhuizen. In de achterkamer van Nico Kloppenborg in Veendam hing een schilderij van het pand van Herman. Toen Herman het pand betrok had hij meer dan ruimte voldoende voor zijn manufacturen zaak. Hij breidde dit zoveel mogelijk uit en nam er nog kruidenierswaren bij. Vooral koffie en sterke drank ware artikelen die zeer veel aftrek vonden. Toen hij zo een paar jaar had gehandeld, kreeg hij kennis aan een zekere Flinker die in Oude Pekela woonde. Doordat hij meerdere keren reeds bij deze familie was geweest om zaken te doen, voelde hij zich steeds meer tot deze vrouw aangetrokken. Nadat zij een tijdlang kennis aan elkaar hadden gehad zijn ze verloofd. En omdat Herman wel een vrouw in zijn zaak kon gebruiken, hebben zij zich niet lang bedacht en zijn getrouwd. Hoe lang ze precies getrouwd zijn geweest heb te niet kunnen achterhalen. Alleen is bekend, dat het huwelijk kinderloos is gebleven. Zij stierf kort nadat zij getrouwd waren. “
De aktes geven meer informatie:
(1) Hij is getrouwd met Anna Maria Flinker op 30 mei 1838 te Freren BRD, hij was toen 34 jaar oud.
Anna Maria Flinker geboren 03-08-1820 te Oude Pekela vader Jan Flinker (koopman) en moeder Catharina Maria Feijen.
Er was een probleem met de inschrijving van het huwelijk in Nederland: Het paar was op 30 mei 1838 rooms-katholiek gehuwd te Freren, met een uittreksel van de parochie dat door de pastoor G. H. Kleve was ondertekend en door het Koninklijk Hannoverse ambt was gelegaliseerd; het stuk was in 1838 in Veendam gezegeld en geregistreerd. Volgens het destijds geldende stelsel (Code Napoléon en daarop aansluitend Nederlands Burgerlijk Wetboek) moest een in het buitenland voltrokken huwelijk binnen een jaar na terugkeer worden ingeschreven in het Nederlandse register, maar die termijn was verstreken. De ambtenaar van de burgerlijke stand in Veendam weigerde daarom de inschrijving. De rechtbank Winschoten gaf het echtpaar gelijk: op 8 juli 1840 werd de burgemeester/ambtenaar van Veendam gemachtigd om de huwelijksakte alsnog in te schrijven.
“Toch meen ik te mogen zeggen, dat het getrouwde leven aan Herman goed is bevallen, want na een paar jaar maakte hij Gesina ten Horn het hof. Het schijnt, dat Gesina niet ongevoelig is geweest voor de galanterie van Herman want enige tijd later zijn ze getrouwd. Het leeftijdsverschil van deze jongelui was zeer groot! Daarom ben ik dan ook niet ongenegen te geloven dat ze op haar trouwdag met meisjes van haar leeftijd zou hebben gebikkeld. Het bikkelen is een spelletje, dat de meisjes graag doen. Zij nemen daarvoor vier bikkels van ijzer of been. Benen bikkels zijn de knie beentjes van schapenpoten. De speelster zoekt een iets afhellend vlak, bijvoorbeeld een brede vensterbank. Ze gooit de bikkels daarop, neemt een knikker en nu werpt ze telkens de knikker op het hellend vlak. Gedurende de worp draait ze telkens een bikkel om en moet dan direct de knikker weer opvangen totdat alle bikkels met hetzelfde vlak boven liggen. De vlakken van de bikkels zijn alle vier verschillend, zodat dit spel vier keer herhaald kan worden. Gezina kon schijnbaar moeilijk afstand doen van haar meisjestijd, want het is weleens voorgekomen dat zij aan het knikkeren was, terwijl haar man tegen etenstijd al in de verte terugkwam van zijn reisroute. Ze moest zich dan haasten om het eten klaar te krijgen. Hieruit zou men kunnen concluderen, dat het kiezen van een levensgezellin een ernstig werk is en dat het zeer grote verschil in leeftijd wel eens kleine strubbelingen kan veroorzaken.”
De huwelijksakte geeft meer details:
(2) Hij is getrouwd met Gesina Sophia ten Horn.
Gesina Sophia ten Horn geboren 05-06-1820 te Veendam
Dochter van Hindrik Carels ten Horn (koopman) en Hinderika Catharina Zwart. Gesina Sophia kwam uit een welvarend gezin met 12 dochters en twee zonen. Haar broers hadden later een scheepswerf, machinefabriek en aardappelmeelfabrieken.
Soort registratie: huwelijksakte(Akte)datum: 10-05-1842 Plaats: VeendamSoort akte: huwelijk
Vader van de bruidegom Frederik Kloppenborg (koopman); Moeder van de bruidegom Susanna Margaretha Holt
Bruidegom Herman Bernard Kloppenborg (koopman) leeftijd 38 jaar, geboren te Freren, Dld.
Diversen: weduwnaar van Anna Maria Flinker
Bruid Gesina Sophia ten Horn leeftijd 21 jaar, geboren te Veendam
Vader van de bruid Hindrik Carels ten Horn (koopman)
Moeder van de bruid Hinderika Catharina Zwart
Het verhaal van Bernardus:
“Uit dit huwelijk werden een meisje en vier jongens geboren. Het meisje heeft slechts kort geleefd. De jongens waren: 1º Bernard geb. 15 mrt 1844 2º Hendrik geb. 4 mrt 1846 3º Nicolaus geb. 2 jan 1848 4º Frits geb. 19 mrt 1851”
De archieven geven iets andere geboortedata:
Bernard Frederik Kloppenborg 01-03-1843
Henderika Catharina Kloppenburg 24-02-1845 tot 16-03-1845
Hendrik Carel Kloppenborg 04-03-1846
Nikolaas Kloppenborg 27-08-1848
Frederik Antoon Kloppenborg 14-02-1851
Het verhaal:
“Intussen gingen de taken steeds crescendo en mocht Herman zich verheugen in een steeds groter aantal klanten. Van lieverlee bleef hij meer thuis en liet een bediende de buitenklanten bezoeken. Juist in de jaren dat hij jaarlijks de zaak zag groeien brak in West Europa de gevreesde cholera uit. In de herfst van 1854 werd ook Herman door deze gevreesde ziekte aangetast. Slechts enkele dagen was hij ziek en stierf hij op 26 oktober 1854. Hij was slechts 51 jaar geworden In hem ging een edele katholiek heen, die zich niet geneerde voor zijn katholieke principes uit te komen. Hij deed veel voor de katholieke kerk in Veendam, die juist in zijn tijd gebouwd werd, ook voor de armen en behoeftigen droeg hij het hart op de juiste plaats. En ofschoon ik geenszins twijfel, of Herman zal zijn plaats reeds lang hebben ingenomen die van alle eeuwigheid voor hem is weggelegd, verzoek ik toch op deze plaats iedere lezer even in zijn gebed aan Herman te willen denken. “
De roepnaam van Herman Bernard was waarschijnlijk niet Herman, maar Bernard, of een variant.
Soort registratie: overlijdensakte(Akte)datum: 26-10-1854 Plaats: Veendam
Overledene Herman Bernhard Kloppenborg (koopman) leeftijd 50 jaar, geboren te Freren Duitsland, overleden op 26-10-1854 te Veendam. echtgenote Geziena Sophie ter Horn
