Renteboekje van Herman Wilde

In Freren bezat de familie Kloppenborg vroeger een familiearchief. Een van de bijzonderste stukken daarin was een klein “renteboekje”, samengesteld door Herman Wilde, notaris en rentmeester van het riddergoed Hange bij Freren.

Het boekje telt ongeveer 120 pagina’s en bevat niet alleen de inkomsten van de Heer van Hange, Freiherr von Ascheberg, maar ook talrijke aantekeningen over de familie van Wilde. Deze notities bestrijken de periode 1648–1718.

Herman Wilde en zijn familie

Herman Wilde werd geboren op 15 april 1640 in Freren. Hij trouwde op 27 januari 1664 met Gertrud Uthoff, dochter van Georg Uthoff († 28-8-1665) en Elisabeth Kloppenborgh (geb. vóór 1605, † 9-11-1685). Haar doopakte uit de kerk van Freren: 

1639: Gedoopt is de wettige dochter van Georg Uthoff en Elisabeth Cloppenborgh, met de naam Gertrudis. Als doopgetuigen traden op: Christopherus Middendorp en Gertrudis Cloppenborg

Herman Wilde en Gertrud Uthoff kregen vijf kinderen; de oudste was Maria, geboren 14 oktober 1665.

Maria trouwde op 24 juli 1690 met Bernd Hollen uit Freren. Hun eerste kind, Anna Elisabeth (geb. 16-3-1692), trouwde op 21 juli 1712 met Bernard Kloppenborg. Hij volgde later Herman Wilde op als rentmeester van Hange.

Bij de geboorte van het tweede kind op 9 juli 1694 was Maria al weduwe. Ze hertrouwde op 17 april 1695 met Plechelm Vissink uit Oldenzaal. Hun derde dochter, Helena Maria (geb. 4-9-1701), trouwde op 16 juni 1742 met onze voorvader Johan Anton Kloppenborg. Helena Maria overleed al op 16 februari 1743, waarna Johan Anton hertrouwde met Anna Gesina Aleid Slömer, onze voormoeder.

Studie van het renteboekje

Het renteboekje werd grondig bestudeerd door Hans Slemeyer, die er een uitgebreid artikel over publiceerde:

Slemeyer, Hans (1983). Eine Chronik aus schwerer Zeit. Das Rentebüchlein des Hermann Wilde aus Freren. Jahrbuch des Emsländischen Heimatbundes 29, p. 9–26.

Het werk bevat 108 genummerde aantekeningen, geschreven in een mengvorm van Duits, Latijn en oud-Nederlands. Hieronder staan de passages die betrekking hebben op de familie Kloppenborg, in vertaling:

Fragmenten over de familie Kloppenborg

29.
Zondag 16 maart 1692 tegen de avond werd Anna Elisabeth, dochter van Bernd Hollen en mijn dochter Maria, geboren. Op zondag Passionis (Judica) werd zij op de Haer in het kerkspel Schwagstorf door pastoor Uphuis gedoopt. Paten waren Henrick Hollen en mijn dochter Elisabeth. Moge God lichaam en ziel sterken.

34.
9 juli 1694 werd bij mijn dochter Maria, weduwe Hollen, een dochtertje geboren. Zij werd op 17 juli op de Brummelkamp gedoopt door Joe Uphuijs jr., zijn eerste doophandeling, als Maria Gertrud. Paten waren Steffen Grote en mijn vrouw Gertrud Uthoff. Moge God haar sterken en bewaren naar lichaam en ziel.

37.
17 april 1695 werden Plechelm Vissinck uit Oldenzaal en mijn dochter Maria Wilde, weduwe van wijlen Bernd Hollen, in de kerk van Freren door predikant Mering getrouwd. De volgende dag ontvingen zij van pastoor Uphuijs de communie en de priesterlijke zegen. God zegene hen.

50.
Op zondag 4 september 1701 werd bij mijn dochter Maria, nu vrouwe Vissinck, haar derde kind bij deze man geboren. Op 11 september werd zij door predikant Mering gedoopt als Helena Maria, gepresenteerd door Helena Uthoff, weduwe Bertling. God zegene hen, amen!

75.
13 april 1708, ’s avonds om 6 uur geboren en op 15 april door de pastoor op de Brummelkamp gedoopt: Vissinkens eerste zoontje, Hermannus Joannes Justinus. Paten waren Jakob Herman Wilde en Amalia Wilhelmina Holt, echtgenote van Herman Jan Kloppenborg te Freren. God zegene hem, amen.

76.
10 mei 1708 kwam Bernard Kloppenborg – mijn toekomstige opvolger als rentmeester van Hange – bij mij. God zegene ons!

80.
In hetzelfde jaar (4-11-1709), rond Sint-Michaël, heb ik aan neef Bernard Kloppenborg mijn huishouding en de dienst van Hange overgedragen. God zegene dit.

85.
Op 4 juni 1712 is het huwelijk tussen Bernard Kloppenborg en Anna Elisabeth Hollen beschreven, en op de 20ste van dezelfde maand vond de priesterlijke inzegening plaats door onze katholieke pastoor Berlagen. Moge God hen zegenen, hun wederzijdse liefde bewaren, hen alle vrede schenken en uiteindelijk het eeuwige leven.

88.
21 juni 1712 zijn Bernard Kloppenborg en Anna Elisabeth Hollen door de katholieke pastoor Jan Henr. Berlagen in het kerkgebouw van Freren in de heilige staat van het huwelijk bevestigd. God zegene hen hier en in eeuwigheid, amen.

89.
3 maart 1713, rond de middag, werd bij neef Bernard Kloppenborgs vrouw Anna Elisabeth Hollen een dochtertje geboren. ’s Avonds werd zij door pastoor Berlagen gedoopt als Agnes Catharina Elisabetha. Paten waren Helena Uthoff, weduwe Bertling, namens de Vrouwe van Ascheberg, en Kloppenborgs moeder – beiden afwezig. Moge God hen troosten!

90.
11 juli 1713 kwam Getrud Cloppenborg, weduwe van mijn zaliger zwager Henrich Hams, samen met pastor Dresman uit Mettingen naar Hange om bij onze neef Bernard Kloppenborg te wonen. Moge God dit gelukkig maken!

92.
Zondagochtend 29 juli 1714 om zes uur werd bij vrouw Kloppenborg, Anna Elisabeth Hollen, een gezonde zoon geboren – dank aan God! Dit jongetje werd op 5 augustus op de Brummelkamp door pastoor Berlagen gedoopt en Joan Matthias genoemd, naar onze genadige Heer van Ascheberg. Ikzelf en Gesina Elisabeth Vissinck hielden het kind ten doop, legden het op het altaar en offerden het aan God op.

97.
19 februari 1716 werd bij mijn nicht Anna Elisabeth Hollen, vrouw Kloppenborg, een zoon geboren. Op 22 februari werd hij door pastoor Berlagen gedoopt als Hermann Joannes Gabriel. Het was een heilige geboortedag. Paten waren ikzelf en de vrouw van Herman Jan Kloppenborg. Moge God hem hier en in eeuwigheid zegenen! Amen.101.
Op 21 mei 1716, op de zondag van Hemelvaart van Christus, heb ik – zonder het te weten of opgeschreven te vinden – mijn vormsel ontvangen van de doorluchtige Johann Hugo, bisschop van Dorilen en hulpbisschop van Osnabrück, op het slot ter Vastenow. Tegelijk werden gevormd: Vissincks jongste dochter Joanna Margaretha en het dochtertje van hun dochter, namelijk Kloppenborgs dochter Catharina Agnes Elisabeth. Dank aan God voor deze genade!

Scroll naar boven